|
Uzun illər hesab
olunub ki,hamilə qadın iki adamın əvəzinə yeməlidir. Son
illər isə artıq qida qəbulunun təhlükəsi haqqında o
qədər danışılıb ki, gələcək analar az qidalanmaya
üstünlük verirlər ki, bunun da zərəri az deyil.
Bəs əslində hamilə qadın nə
qədər və necə qidalanmalıdır?
Orta boylu və normal çəkili
(~60 kq) qadın sutka ərzində energetik dəyəri 1850-2000 kkal olan qida qəbul etməlidir. Hamiləlik zamanı əsas
mübadilə 25% artdığı üçün qidanın da energetik dəyəri
artaraq 2500 kkal, hamiləliyin sonunda isə 2800-2900
kkal təşkil etməlidir.
Hamiləliyin birinci
yarısında xüsusi rejim tələb olunmur:gün ərzində 4 dəfə,
tərkibində əsas qida maddələri olan adi qidaya icazə
verilir. Qida rasionunda zülallar 100-110q, yağlar
təxminən 75q, karbohidratlar 350- 400q olmalıdır. Bu
dövrün özəlliyi ondadır ki, hamiləliyin ilk aylarında
bəzi qadınlarda hər-hansı qida maddəsinə qarşı ,
xüsusilə ət məhsullarına qarşı ikrah hissi olur.
Bunun mənfi təsiri varmı?
– Sözsüz ki, hamilənin
qida rasionu hərtərəfli olmalıdır. Hamilə həm
meyvə-tərəvəz, həm süd məhsulları, həmdə ət və balıq
məhsulları qəbul etməlidir. Lakin hər-hansı qidadan
hamilənin halı pisləşirsə, ondan istifadə etmək lazım
deyil. Xoşa gəlməyən məhsulu eyni vitamin və
elementlərlə zəngin başqa məhsullarla əvəz etmək
lazımdır. Məsələn, hamilə qadın ət məhsulu qəbul edə
bilmirsə,süd məhsullarına üstünlük verə bilər.
Hamiləliyin ikinci
yarısında dölün intensiv inkişafı baş verir, hamilənin
orqanlarında funksional gərginlik artır. Buna görə də
qidalanmaya daha ciddi yanaşmaq tələb olunur. Hamilə
sutka ərzində 5-6 dəfə qidalanaraq 110-120q zülal,
85-100q yağ, 400-500q karbohidrat qəbul etməlidir.
Tərkibində zülal olan məhsullardan süd və süd
məhsullarını, yumurta, ətin yağsız növlərini və balığı
göstərmək olar. Hamiləliyin ikinci yarısında ətin bir
hissəsini kəsmik ilə əvəz etmək məsləhətdir; ət həftədə
3-4 dəfə icazə verilir. Bu dövrdə yumurta və pendirə də
müəyyən məhdudiyyətlər qoyulur.
Meyvə, giləmeyvə və tərəvəzə üstünlük vermək məsləhət
görülür. Bu zaman nəzərə almaq lazımdır ki, sitrus
meyvələri(apelsin, mandarin,qreypfrut) güclü
allergendirlər, üzüm isə köp yarada bilər. Almanın yaşıl
növləri, armud və banandan isə istənilən qədər istifadə
etmək olar.
“Klassik
“allergenlər siyahısına həmçinin şokolad aiddir və
ondan istifadə məsləhət görülmür.
Yağlar daha çox kərə yağı, xama və bitki yağı şəklində
rasiona daxil edilməlidi.
Hamiləliyin ikinci yarısında sutka ərzində qəbul
olunan mayenin miqdarı 1,5 litrdən çox olmamalıdır.
Buraya su, çay, süd, şirələr və başqa içkilər daxildır.
Hamilələr bilməlidirlər ki, spirtli içkilər hamiləlik
vaxtı qəti qadağandır, onlar döldə inkişaf qüsuru yarada
bilər. Bu dövrdə spirtsiz içkilərə də ehtiyyatla
yanaşmaq lazımdır. Məsələn:qazlı sular həzm problemləri
yarada, sitrus meyvələrinin şirələri allerqen mənbəyi
ola bilər. Çox rəngli olmayan təzədəm çay içmək olar,
kofe isə gələcək analara məsləhət görülmür.
Müxtəlif salatlar
hazırlayarkən mayonezdən çox istifadə etmək olmaz, çünki
onun tərkibində müxtəlif konservantlar, sirkə və
istiot var ki, bunlar da mədə-bağırsaq problemləri
yarada bilər. Mayonezi xama və zeytun yağı ilə əvəz
etmək olar. Elə bu səbəbdən də kolbasa və hisə verilmiş
məhsulları qəbul etmək məsləhət deyil.Hamiləlik vaxtı
ümumiyyətlə duzlu, istiotlu və yağlı qidadan uzaq olmaq
lazımdır.
Çox vaxt hamilələrdə
qəbzliyə meyillik olur.Bunu da aradan götürmək üçün təzə
meyvə, tərəvəz və qara çörəkdən istifadəyə üstünlük
vermək lazımdır.
Hamiləlik vaxtı
qadın həkim nəzarəti altında olmalıdır.Bu zaman hər bir
qadın müayinələrdən keçir , hamiləliyin inkişafına və
hamilənin sağlamlığına və çəkisinə sistematik nəzarət
olunur (hamiləlik zamanı qadının bədən cəkisi normada
8-10 kq artmalıdır), onlara individual olaraq
qidalanmaya aid və s. məsləhətlər verilir.
|
Bəzi qida məhsullarının
tərkibi və energetik dəyəri (100 q )
|
|
Adı |
Zülal |
Karbohidrat |
Yağ |
Kkal |
|
Qaynamış toyuq filesi |
27.29 |
0 |
6.71 |
177 |
|
Qoyun əti |
16.98 |
0 |
13.49 |
272 |
|
Yağsız mal əti |
20.78 |
0 |
6.16 |
144 |
|
Süd |
3.29 |
4.66 |
3.34 |
61.44 |
|
Pendir |
13.28 |
4.23 |
20.09 |
251.2 |
|
Yağsız kəsmik |
12.49 |
2.68 |
4.51 |
103 |
|
20%-li xama |
3.16 |
4.27 |
20.96 |
214.26 |
|
Badımcan |
1.02 |
6.07 |
0.18 |
26 |
|
Kələm |
1.44 |
5.43 |
0.27 |
25 |
|
Ğül kələmi |
1.98 |
5.3 |
0.1 |
25 |
|
Kartof |
2.07 |
17.98 |
0.1 |
79 |
|
Yerkökü |
1.03 |
10.14 |
0.19 |
43 |
|
Xiyar |
0.69 |
2.76 |
0.13 |
13 |
|
Pomidor |
0.85 |
4.64 |
0.33 |
21 |
|
Banan |
1.03 |
23.43 |
0.48 |
92 |
|
Apelsin |
0.94 |
11.75 |
0.12 |
47 |
|
Üzüm |
1 |
12.18 |
0.3 |
50 |
|
Armud |
0.39 |
15.11 |
0.4 |
59 |
|
Kivi |
0.99 |
14.88 |
0.44 |
61 |
|
Çiyələk |
0.61 |
7.02 |
0.37 |
30 |
|
Limon |
1.1 |
9.32 |
0.3 |
29 |
|
Alma |
0.19 |
15.25 |
0.36 |
59 |
|
Albalı |
1.2 |
16.55 |
0.96 |
72 |
|
Alma şirəsi |
0.06 |
11.68 |
0.11 |
47 |
|
Düyü |
6.61 |
79.34 |
0.58 |
360 |
|
Vermişel |
12.78 |
74.69 |
1.58 |
371 |
|
Buğda unu |
9.89 |
74.22 |
0.97 |
354 |
|
Kofe |
12.2 |
41.1 |
0.5 |
241 |
|
Bal |
0.3 |
82.4 |
0.2 |
304 |
|
Şəkər tozu |
0 |
99.5 |
0.1 |
389 |
|
Şokolad |
4.2 |
63.1 |
30 |
479 |
|
Mayonez |
0.9 |
23.9 |
33.4 |
389.7 |
|
Bitki yağı |
0 |
0 |
100 |
884 |
|
Kərə yağı |
0.9 |
0.1 |
81.1 |
717 |
|
Badam |
21.26 |
19.74 |
50.64 |
578 |
|
Qaynamış yumurta |
12.58 |
1.12 |
10.61 |
155 |
|
Duz |
0 |
0 |
0 |
0 |
"Diaqnoz Tibb Mərkəzinin " Həkim-Ginekoloqu
Qarayeva Gülər
|