|
daha sonrakı hamiləliyi düşünən ailələr bele
profesional köməyə ehtiyac olmadığını düşünürlər.
Çox az ailələr varki hamilə qalmadan əvvəl nə etməliyəm
sualıyla həkimə müraciət edir. Halbuki hamiləlik
planlaşdırılması vacib olan bir prosesdir.
Hamiləliyin planlaşdırılması daha sonra yarana biləcək
problemlərə qarşı ailəni hazırlaya və ya bunları önləyə
bilər. Bu fərdi faydalarla yanaşı doğru zamanda və
şəraitdə dünyaya gələcək uşaqlar sağlam nəsillərin davam
etməsinə səbəb olacaqdır.
Hamiləliyi planlaşdıran ailələr həkimə müraciət edərkən
Ailə həyatı,
Tibbi keçmişi,
Evlilik müddəti,
Istifadə etdiyi dərman vasitələri,
Genetik xəstəlikləri,
Qidalanması(əsasəndə əgər vegeteriyan tip qidalanırsa)
Keçirdiyi hamiləliklər,
Qan qrupu,
Dişlərin vəziyyəti,
və Peyvəndləri haqqında dolğun məlumat verməlidir. Bəzən
asanlıqla həll oluna bilən problemlər hamiləlikdə
müalicəsi çox çətin xəstəliklərə səbəb olur.
GENETİK XƏSTƏLİKLƏR.
Sizin vəya yoladaşınızın yaxın qohumlarının arasında
genetik bir xəstəliyi olan varsa övladınızında eyni
xəstəliklə doğulma ehtimalı var. Əgər hər ikinizdədə bu
xəstəliyi daşıyan genlər varsa övladınız ciddi risk
altındadır. Ölkəmizdə çox geniş yayılmış genetik
xəstəliklər aşağıdakılardır.
Talasemiya,
Oraq hüceyrə anemiyası,
Hemofiliya,
Əzələ distrofiyası,
Daun sindromu,
PEYVƏNDLƏR.
Hamiləlikdən 3 ay əvvəl qızılca virusuna qarşı
immunitetiniz olub olmadığını test etdirməlisiniz. Əgər
qanınızda bu virusa qarşı immunoglobulin yoxdursa mütləq
peyvənd olunmalısınız. Rubella virusu dölün daxili
orqanlarının inkişaf etdiyi ilk 3 ayda çox təklükəlidir.
Həmçinin hamiləlikdən əvvəl HEPATİT B virusuna qarşıda
peyvən olunmaq məsləhət görülür.
XRONİKİ XƏSTƏLİKLƏR.
Bəzən hamiləlikdən əvvəl qadının əhəmiyyət vermədiyi
xroniki xəstəliklər məhz hamiləlik zamanı dahada
kəskinləşir. Cünki, hamiləlik orqanizminizə yeni yüklər
gətirəcəyi üçün daha əvvəl kontrolunuz altında olan
sağlamlığınız indi dəyişə bilər. Əgər hamiləlikdən əvvəl
bildiyiniz tibbi problemləriniz varsa bunlari yenidən
həkiminizlə məsləhətləşməli ehtiyac olarsa hətta
hamiləlik müddətindədə müalicənizi davam etdirməlisiniz.
DƏRMAN VASİTƏLƏRİ.
Hamiləliyə qərar verdiyiniz andan etibarən kontrolsuz
istifadə etdiyiniz preparatların qəbulunu
dayandırmalısınız. Əsasən xəbərsiz keçən ilk həftələrdə
qadınlar dərman vasitələrindən istifadə edirlər. Bunun
üçün aspirin kimi sadə dərmanları belə qəbul etməyin.
KONTRASEVKTİKLƏR.
Əgər kontarsevtik həblərdən istifadə edirsinizsə 3 ay
əvvəlcədən istifadəsini dayandırmalısınız. Bu yolla
menstural tsikliniz normaya dönəcək və hamiləliyi
hesablamaq daha asan olacaq. Spiraldan istifadə
edirsinizsə bunuda kənarlaşdırmaq lazımdır. Ancaq
spiralla hamilə qalmaq ehtimalınızda var. Əgər belə bir
halla qarşılaşmısınızsa mütləq ginekoloqa müraciət edin.
Spiralı çıxartmağa və ya saxlamaga həkiminiz sizi
müayinə etdikdən sonra qərar verəcək.
DOĞUŞ VƏ ABORTLAR.
Daha əvvəl normal doğuş keçiribsinizsə indiki
hamiləliyinizdə böyük bir ehtimalla normal yolla sona
çatdırılacaq. Keysəriyə əməliyatı ilə ilk doğuş
gerçəkləşibsə ikinci övladınızın normal doğuşla dünyaya
gəlməsində heç bir problem yoxdur. Sadəcə bunun üçün
hamiləliyin başından doğuma kimi sizi kontrol edəcək bir
ginekoloq tapın. Çünki hər həkim keysəriyədən sonra
normal doğuşu qəbul etməyə bilər.
Əgər keçirdiyiniz abortların bu hamiləlik üzərindəki
təsiriylə maraqlanırsınızsa hamiləliyin ilk 3 ayında
abort olubsa bunun hər hansı bir yan təsiri olmaz. Ancaq
ikinci 3 ayda abort olubsa erkən dogum riski yaranır.
İNFEKSİYALAR VƏ HORMONLAR.
Viral infeksiyalar həm anaya həmdə dölə zərər verə
bilərlər. Hamiləlikdə ilkin olaraq bu infeksiyalara
yoluxma dölün daxili orqanlarını zədələyir, anadangəlmə
eybəcərliklərə, erkən doguşlara səbəb olur. Həm kişi həm
qadın hamiləlikdən əvvəl TORCH kompleks infeksiyaların
müayinəsindən mütləq keçməlidir.
Həmçinin hamiləlik üçün gec sayılan yaşda ailə qurub
övlad sahibi olmaq istəyirsinizsə,ən azından FSH və
ESTRADİOL hormonunu yoxlatmalısınız. Beləki menstural
tsiklin 3cu gunu FSH 8-10mİUml və daha artıq olan
qadınlarda hamiləlik şansı azalır. Qadın yaşlandıqca
bəzi sağlamlıq və doğumla bağlı problemlər artır. Yenə
elə bu yaşda anadangəlmə anomaliya riskidə artır. Daha
irəli yaşadakı qadınlar hamiləliyi düşünürlərsə bu
mütləq həkim məsləhəti və kontrolu ilə olmalıdır. Tiroid
vəzinin funksional dəyisikliyi dünyaya gətirəcəyiniz
övladınızda eyni tip problemi yarada bilər. Buna görə
hamiləlikdən əvvəl mütləq şəkildə TSH səviyyəsi
yoxlanılmalıdır.
QİDALANMA.
Hamiləlikdən əvvəl bədən çəkinizi kontrol etməlisiniz.
Əgər normal çəkinizdən çox az və
ya artıq çəkiyə maliksinizsə bunun üçün 3 aydan daha çox
müddətə ehtiyacınız ola bilər. Hamiləliyi
planlayırsınızsa doğru qidalanma rejiminə keçin.
Orqanizminizdəki vitamin və mineral çatışmazlığı həm
hamiləliyə mane olacaq və
ya baş vermiş hamiləliyin sağlam sonlanması üçün problem
yaradacaq faktorlardandır.
Sağlam bir hamiləlik üçün
Periodik ginekoloji müayinədən keçin.
Fol turşusu qəbul etdin.
TORCH infeksiyaları yoxlatdırın.
Özünüzü daimi yorğun və halsız hissedirsinizsə həkimin
məsləhət gördüyü multivitaminləri qəbul edin.
Diyeta saxlamayın. Tam olaraq yağsız qidaların qəbulu
döl üçün əhəmiyyətli olan A,E,K vitaminlərinin
sorulmasına mane olur.
Bol miqdarda təzə meyvə və tərəvəz qəbul edin.
Spirtli içki,həddindən çox çay və kofe istifadə etməyin.
Həkim kontrolu olmadan ağrıkəsici və antibiotik qəbul
etməyin.
Çiy ət yeməyin.
Çox miqdarda dəniz məhsulları istifadə etməyin. Çünki bu
qidaların tərkibindəki metil civə dölün beyninin
inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.
Unutmayın sağlam övlad dünyaya gətirmək bizim cüzi
iradəmiz daxilindədir. Övlad valideyinlər üçün əmanətdir
və dünyaya gələn hər bir körpənin saglam doğulmaq hüququ
var.
Həkim Mama Ginekoloq:
Dr.Hüseynova Zəkiyyə
|
