|
Bu infeksion qruppanın
müayinəsi bütün hamilələrdə və hamiləliyi planlaşdıran
evlilərdə mütləqdir.
TORCH NƏDİR?
T-TOKSOPLAZMA(TOXOPLASMOSİS)
O-DİGƏR
İNFEKSİYALAR(OTHERS)
R-QIZILCA(RUBELLA)
C-SİTOMEQALOVİRUS(CYTOMEGALOVİRUS)
H-HERPES(HERPES
SİMPLEX VİRUS)
Bu kompleksdə
digər(other) infeksiyalar bölümünə Hepatit B,Hepatit
C,Sifilis,Xlamidiya,Qonokok infeksiyalar,Listerioz və
son zamanlarda HİV infeksiyada daxil olmuşdur.
TORCH
infeksiyaların xüsusiyyəti ondan ibarətdirki hamiləlikdə
bu infeksiyalara ilkin yoluxma dölün bütün orqan və
sistemlərinə ölümcül təsir göstərib düşük riskini
artırır,uşaqda anadangəlmə eybəcərliklər, orqanlarda
qusurlar,şikəstlik müşahidə olunur.
Bütün bu
risklərlə qarşılaşmamaq üçün bu infeksiyaların müayinəsi
hələ hamiləlik gerçəkləşməmiş aparılmalıdır.
TOKSOPLAZMA –bu
dünya əhalisinin 30%yoluxduğu cox geniş yayılmış bir
infeksiyadır. Toksoplazma mikroorqanizminin ilk sahibi
ev pişikləridirki, bu parazit pişiklərin orqanizmində
çoxalır və insanların əsas yoluxma mənbəyidir. Həmçinin
toksoplazmayla yoluxma çirkli əlllərlə(daha çox
baxçalarda uşaqlar bu yolla yoluxur),və tam bişməmiş ət
vasitəsiylə ola bilər. Hamiləlikdə toksoplazmayla ilkin
yoluxma əsasən ilkin 12 həftədə daha təhlükəli hesab
olunur. Bu halda toksoplazmoz əsasən hamiləliyin
düşüklə nəticələnməsinə səbəb olur. Toksoplazma daha
çox dölün sinir sistemini,qaraciyəri,dalağı,və görmə
funksiyasını zədələyir. Buna görədə qanında
toksoplazmaya qarşı immunoglobulin olmayan hamilələrdə
pişiklərlə hec bir kontakta yol verilməməlidir. Həmçinin
butun meyvə tərəvəzlər mütləq təmizlənməli,çiy ət
məhsulları istifadə olunmamalıdır.
RUBELLA-
infeksion virus xəstəliyidir əsas yayılma forması hava
damcı yoluyladır. Hamilələrin qızılcaya yoluxması döl
üçün ölümlə nəticələnəcək qədər təhlükəlidir.
Hamiləliyin ilkin həftələrində qızılca virusu dölün
sinir toxumasını,gözün toxumasını və ürəyi zədələyir.
Ilk üç ayda qızılcayla yoluxma əksər hallarda
hamiləliyin süni şəkildə dayandırılması üçün göstərişdir.
Qızılcaya
yoluxmamağın proflaktik hec bir tədbiri olmadığı üçün
hamiləliyi planlaşdıran qadın peyvənd olunmalıdır.
Müasir vaksinlər 100% effektiv olub,peyvənddən sonra
tempraturun bir az artmasına və inyeksiya yerində
qızarıqlığa səbəb olur. Vaksinlərdən sonra yaranan
immunitet 20 il davamlıdır.
CYTOMEGALOVİRUS-
İyriminci əsrdə aşkar olunmuş infeksion xəstılikdir.
Sitomegalovirusa hava damcı yoluyla,cinsi yolla, qan
vasitəsilə və südlə bəslənmə zamanı yoluxula bilər. SMV
nin insan orqanizminə təsiri həmin orqanizmin immun
sisteminin vəziyyətindən asılıdır. SMVyə qarşı yaranan
antitel çox davamlıdır və ömür boyu saxlanılır. Digər
TORCH infeksiyalarda olduğu kimi SMVlə hamiləlikdə ilkin
yoluxma dölün ana bətnində ölümünə,baş beyinin
inkişafdan qalmasına, hidrosefaliyaya, hepatit,
sarılıq,qaraciyər və dalağın böyüməsinə, pnevmoniyaya,
ürək qüsurlarına,anadangələmə eybəcərliklərə səbəb olur.
Doğulan uşaq psixi inkişafın
pozulmasından,karlıqdan,epilepsiyadan,əzələ zəifliyindən
əziyyət çəkə bilər. Aparılan müasir təcrübələr
nəticəsində müəyyən olunubki,SMV körpəyə sadəcə ana
vasitəsilə deyil,həmcinin atadanda keçə bilər. Ona
görədə hamiləliyi planlaşdıran ailədə həm qadın həmdə
kişi bu testdən keçməlidir.
HERPES SİMPLEX
VİRUS- herpes virus əsas iki qruppaya bölünür.
Herpes hava
damci və cinsi yolla bulaşır. Həmçinin anadan dölə
plasenta vasitəsilə keçə bilər. Xroniki prosesdə hər iki
tip sadəcə dəri və selikli qişaların deyil həmcinin
mərkəzi sinir sisteminin,gözün və daxili orqanlarında
zədələnməsinə səbəb olur. Herpesle hamiləlikdə əsasəndə
dölün orqan və toxumalarının əmələ gəldiyi mərhələdə
ilkin yoluxma döl üçün ölümlə nəticələnir.
Əgər ana genital
herpeslə hamiləliyin ikinci trimestrində yoluxarsa
anadangəlmə anomaliyalardan-mikrosefaliyanın,ürək
qüsurlarının,anadangəlmə virus pnevmoniyasının riski
artır. Hətta erkən doğuş ehtimalıda yaranır. Uşaq
herpeslə sadəcə ana bətnində deyil eyni zamanda
doğuşdada yoluxa bilər. Bu o zaman baş
verirki,qizartılar uşaqlıq boynunda yerləşir. Əgər
hamilə qadın doğuşa 4 həftə qalmış herpeslə yoluxarsa o
zaman doğuş keysəriyə əməliyyatı ilə aparılır.
Hamiləliyi planlaşdıran qadında əvvəlcədən herpes
müəyyən olunubsa gələcəkdə ananı və körpəni narahat
etməməsi üçün müalicə tətbiq olunur. Ehtiyac olarsa
müalicə hamiləlik müddətindədə davam etdirilir.
Həkim Mama Ginekoloq:
Dr.Hüseynova Zəkiyyə
|
